>> Impressies van Zien & Zijn 29 september 2017 (24-01-2018)

De start

Het welkomst woord werd gedaan door Bert Krapels, de voorzitter van het bestuur. Hij pakte een doos om de fantasie te prikkelen. Daaruit kwamen beschuit met muisjes, omdat uit onze stichting op deze dag een Vereniging was geboren.

Harpmuziek van Heleen Bartels zorgde gedurende de dag voor een muzikale omlijsting en maakte dat onze rechterhersenhelft geprikkeld werd.

Nicole Muller was de dagvoorzitter en droeg de dag op aan Margret d’Arcais, die officieel  afscheid van het bestuur nam. Daarmee zette ze haar en natuurlijk ook Truus Bakker in het zonnetje omdat zij samen Symbooldrama op de Nederlandse kaart hebben gezet. Zij hebben daar erg veel wijsheid, liefde, inzet en tijd ingestoken.

Nicole deed een stille droom, waardoor ook alle introducees kennis konden maken met Symbooldrama. Het motief van de droom: een wijs mens. 

Deze prima start maakte dat de volgende spreker, erg onder de indruk van zijn eerste stille droom, geïnspireerd begon aan zijn verhaal.

Zien en zijn 1zien en zijn 2

 

1 Save passages: What mobility does to people and what international schools should do about it.

Douglas Ota woonde in Amerika en verhuisde naar Nederland. Hij schreef een boek met bovengenoemde titel. Douglas heeft nooit een opleiding Symbooldrama gedaan. Een vriend van hem, Bert Krapels, heeft hem gevraagd voor deze lezing omdat Douglas niet alleen kinderpsycholoog, systeemtherapeut en coach is, maar hij als fotograaf altijd beeldend denkt.

Gedreven vanuit zijn eigen ervaring na de verhuizing vanuit Amerika had hij het gevoel  al zijn rollen, die hem zo bekend waren in Amerika, te missen in Nederland, omdat hij geen hier geen geschiedenis had. Hij voelde zich ontheemd, niet gekend en gezien, bijna depressief.   Gezien worden, zodat je je zelf ervaart, zijn de belangrijkste basis elementen voor je sociale erkenning. Dit gegeven heeft hij gebruikt om voor internationale scholen een programma te maken om nieuwe leerlingen, komend vanuit het buitenland, zich kenbaar te laten maken en gezien te worden via een groot scherm in de hal van de school, waar ze zichzelf voorstellen, vertellen waar ze vandaan komen, hoe oud ze zijn, welke interesses ze hebben,  welke vakken ze doen en waar ze van houden. Dit maakte dat de nieuwe leerlingen zich eerder gezien voelden en daardoor ook sneller opgenomen werden door de schoolgemeenschap. Daarbij nam Douglas de toehoorders mee op een reis door de geschiedenis van het dromen en legden verbanden tussen verschillende stromingen. Kortom hij zette symbooldrama in een perspectief.

zien en zijn 4zien en zijn 5zien en zijn 6

 

2 Beelden van bewegen in de interactie met anderen

Prof.dr. Anna Bosman is hoogleraar aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Ze bekleedt de  leerstoel 'Dynamiek van leren en ontwikkeling’. Sinds 1 april 2011 is zij directeur van het onderwijsinstituut pedagogische wetenschappen en onderwijskunde van de Radboud Universiteit en verantwoordelijk voor het geboden onderwijs.

De mens is sterk geneigd het gedrag wat men ziet bij de ander te normatief te interpreteren. Anna wil ons een ander perspectief laten zien namelijk: Hoe het lichaam en het bewegen mee kan leren zonder talige interactie. Dit is anders dan bij Symbooldrama, want deze gebruikt beeld en taal om de opgeroepen imaginaties te doorleven en te begrijpen. Anna is dan ook geen therapeut maar onderzoeker. Ze begint met een video waarbij klanken van muziek als vanzelfsprekend worden overgenomen door een groter publiek.

De verdere lezing wordt voorzien van beelden die zonder taal duidelijk maken dat de “toon van de muziek” en meebewegen, ofwel het zoeken van de synchroniciteit van de beweging, essentieel is in elke interactie. Als opvoedende volwassenen volgen we het kind en proberen daar een patroon in te brengen. Daniel Stern legde de brug tussen de observeerbare feiten en de innerlijke beleving.

Het vermogen tot meebewegen is bij alle wezens van levensbelang. Zoals in de natuur het ganzenkuiken zijn moeder volgt op beweging ter overleving, is het van belang dat baby’s zich aan ons kunnen spiegelen.

Het fysionomisch waarnemen, gevoelswaarneming, heeft kwalitatieve of modale perceptie. Dit zijn de kleur, toonhoogte, zoetheid etc. Daarnaast bestaat de kwantitatieve of modale perceptie. Daar onder vallen de intensiteit, snelheid, duur, ruimtelijk positie ruimtelijke uitgebreidheid, ritme, etc.

Baby’s leren waarnemen door gewenning en herkenning en leren op deze manier te generaliseren naar de zintuigen. (Intersensorische perceptie bv door het speenexperiment).

Het tekenen wordt gebruikt om zich uit te drukken (boos, blij, verdrietig).

Bij elk individu is het fysionomisch waarnemen persoonlijk gekarakteriseerd. Dit wordt het

Vitality Effect genoemd. Dit is de beschrijving zonder oordeel zoals, bv golvend, staccato, glijdend etc. Geen oordeel, het is zoals het is.

Het wordt door Stern gezien als de basis van de hechtingsrelatie en van hieruit kunnen structuren, patronen en vertrouwdheid ontwikkeld worden.

De vertaling naar de therapiesetting laat zien dat het als therapeut van belang is om mee te bewegen, of wel aan te sluiten bij de cliënt. Anna Bosman noemt hierbij het belang van de synchronisatie. Hierbij gaat de onderzoeker (therapeut) mee in het ritme van de ander om zo verder te komen. Door hier variatie op aan te brengen wordt de cliënt zich gewaar dat er een variatie mogelijk is op de eigen beweging en kan hij aansluiten op de aangeboden variatie. Zo is er een kans op verandering van de zich steeds herhalende beweging en wordt het mogelijk verbinding te maken. 

Overeenkomst met Symbooldrama is het volgen van de cliënt. Dichtbij blijven en toch stapje voor stapje verder komen. Afstemmen, synchroniseren. De cliënt wordt daarna geholpen de opgedane ervaringen (beelden) in verband te brengen met zijn geschiedenis en actuele levenssituatie

zien en zijn 7zien en zijn 8zien en zijn 9

 

3 There is more to the picture than meets the eye’

Presentatie van Gert Jan van Hinsberg, GZ-psycholoog, Psychotherapeut, systeemtherapeut en EMDR-practitioner.
Gert Jan startte met de pakkende uitspraak van Albert Einstein (1879-1955) “Logic will bring you froma A to Z, Imagination will bring you everywhere” waarmee hij direct  richting gaf aan zijn inspirerende lezing .
Gert Jan heeft in zijn lezing uitleg gegeven

  •      over het doel van beelden,
  •      om welke beelden het kan gaan,
  •      op welke wijze je als therapeut de cliënt zo optimaal mogelijk kan begeleiden en
  •      over mogelijke beeldverwerkingstechnieken.

Waarom beelden zo belangrijk zijn, is omdat je door beelden toegang kunt krijgen tot impliciete kennis. Beelden zetten aan tot onderzoeken en kunnen ‘bewegen’. Hij gebruikte de metafoor ‘een mens die niet kan verbeelden is als een mens zonder vleugels’. Helpt de therapeut de cliënt te verbeelden, dan kan hij leren voelen dat hij vleugels heeft om zelf weer richting te geven aan zijn leven.
Steeds wist Gert Jan de theorie te vertalen naar voorbeelden uit zijn eigen praktijk in het werken met kinderen en hun ouders, waarbij heel duidelijk werd hoe het werken met beelden grote veranderingen bij mensen kan bewerkstelligen. Gert Jan benadrukte dat valideren van de historie, de gevoelens van de cliënt en afstemming van de therapeut hierop cruciaal zijn.
Hoewel de meeste aanwezigen al veel wisten van het werken met beelden, zette Gert Jan alle facetten hiervan op een rij wat verhelderend was maar ook de complexiteit van werken met beelden weergaf. Mede door zijn lezing werd ik wederom en hopelijk ook veel andere aanwezigen doordrongen van het grote belang te werken met beelden en dus Symbooldrama en ging ik ‘gevoed’ en geraakt naar huis met het voornemen de komende weken met mijn cliëntjes weer steevast te gaan dromen en verbeelden.

Een zucht is onzichtbaar
Net als de wind
De nacht is onzichtbaar
Als de dag begint
Onzichtbaar zijn de dingen
Die ik kwijt ben
Die ik nooit meer vind
Maar
Met mijn ogen dicht
Zie ik alles
Wat mijn hoofd verzint
               Uit: Jij bent de liefste – Hans en Monique Hagen

 

zien en zijn 10zien en zijn 12zien en zijn 12zien en zijn 13

 

4 Verbeelden in Symbooldrama

Eberhard Wilke is medische specialist en directeur van de Curtius kliniek in Bad malente –Gremsmühle. Hij schreef divers boeken en artikelen over KIP (symbooldrama)

Daar staat hij, een lange tengere gestalte, vrolijk gestemd, vele jaren lang als voorzitter de drager van AGKB in Duitsland geweest en dierbare vriend van Margret.

“Ik ben uitgenodigd als fossiel, die onder Leuner geleefd en geleden heeft”. Wilke was bij de eerste lichting binnen het KB en collega van Leuner in Göttingen. Leuner oefende in imaginaties  met collega’s in een groep, wat door hen niet altijd als veilig werd ervaren.

Een verschil in visie tussen Leuner en Wilke ging met name over de wijze van benadering van psychosomatische klachten. Volgens Wilke’s ervaring bleek het inzoemen op conflicten soms best gevaarlijk te zijn, in de zin dat er juist meer somatische klachten door kwamen.  Hij wilde, zeker in het begin, scenes laten voorstellen, die een verbinding konden maken met  ‘vrijheid van pijn’ ( ”stel je je een beeld voor waar je je prettig kan voelen”). Het accent ligt dan op rust, ontspanning, een prettig gevoel.

In afstand en nabijheid was er een verschil tussen Leuner en Wilke; De eerste had meer distantie in zijn relaties,” je mocht hem niet te na komen” en Wilke zocht en zoekt meer nabijheid en ondersteuning van positieve gevoelens, extra belangrijk bij zijn cliëntenpopulatie.

Vervolgens werden we meegenomen naar verscheidene boeiende beelden van soorten casus.                                                                          

Thema’s : in de verte ziet een cliënt een paradijselijke weide  en juist dit welbevinden en positieve regressie wil de therapeut Wilke  toelaten en ondersteunen.

In tegenstelling tot Jung’s werkwijze, waar men thuis, alleen, tekent en schrijft,  benoemt Wilke steeds het belang van een dialoog.

Vaak is na herstel van de lichamelijke conditie er weer ruimte voor eventueel  ook agressieve-kracht , ook verdriet , bronnen die tevoren opgedroogd waren in het lichaam.

Bij een Boom met twee stammen en één kruin: Colitis ulcerosa patiënten zijn dikwijls gevangen in een symbiose. Deze versmelting is in eerste instantie weldadig, maar kan later problematisch  worden met onderliggend enorme krachten.  Aanvankelijk voelen beiden niet dat ze zo verbonden zijn. Maar in een latere fase wil  de een vasthouden, de ander heeft een sterke behoefte aan autonomie. Beelden van doorgezaagde, aanvankelijk versmolten, bomen kunnen dit illustreren. Van belang blijft, dat de therapeut een begrenzingsplicht behoudt  en zijn protectieve functie vooral bestaat uit acceptatie en versterking van de positieve belevingen .

Een bloem die in het beeldend proces gesteund wordt, kan verbonden worden met de behoefte aan steun van eigen lichaam.

Het lichaamsmotief: ‘ga eens je lichaam van binnen  inspecteren’( te vergelijken met Gulliver’s reis) kan bewerken, dat  de patiënt op zijn innerlijke reis zijn hoofd tegen zijn eigen hart aanlegt en zo doende de rust en positieve beleving lichamelijk ervaart.

Bij eetstoornissen  treden in de imaginatie dikwijls als fragmentaties op, ‘Spaltungen’  zoals een onthoofde figuur; een lichaam als machine ervaren-dikwijls bij jonge mannen. Een bord vol eten, wat gebroken wordt.

Voor Wilke is er in het werk met psychosomatische verstoringen  nauwelijks een betere methode dan Symbooldrama. De gespleten belevingen vragen emotionalisering, en dan liefst middels de beelden in een positieve, beveiligende sfeer.

Binnen de kliniek, waar Wilke aan het hoofd staat, met 160 bedden, werken verschillende beroepsgroepen samen: zoals muziektherapie, bewegingstherapie, tekentherapie o.a. Een multifunctioneel team dus, wat zeer verrijkend werkt. met zeer ernstige anorexiapatiënten, die dikwijls borderline aspecten hebben..

De voordracht was niet spetterend nieuw, maar gaf heel duidelijk de intense betrokkenheid en nabijheid van Wilke als mens en zijn langdurige ervaring met deze populatie aan. Zijn vertrouwen en plezier in de methode Symbooldrama voelt als een hart onder de riem.


Plaats een reactie:


Cursussen en seminars:
Kennismaking met Katathym Imaginatieve Psychotherapie (K.I.P.)

Een introductiemiddag in Psychotherapie met Imaginaties

De Vereniging organiseert doorlopend een introductiemiddag. U kunt zich op elk moment aanmelden. Zodra er tien aanmeldingen zijn, zal de middag georganiseerd worden en ontvang u bericht.



Seminar Tekenen

Na het dagdromen volgt de verdieping van deze ervaring door middel van het fysiek verbeelden, bijvoorbeeld door te tekenen. Het proces van katathyme imaginatie wordt verder doorgewerkt in het tekenproces en de tekening zelf.

Hoe kan dit worden begeleid?

 

 

Data: Zaterdag, 12 januari 2019

Basiscursus 2019

In deze basiscursus leer je het proces van verbeelden en verwerf je symboolgevoeligheid middels het ervaren van eigen innerlijke beelden. Je leert geselecteerde motieven aan te reiken en op een niet-directieve manier te begeleiden.

Let op: Aanmelding voor de basiscursus verloopt via de site van RINO. U kunt zich hier aanmelden! ( Dus niet via onze eigen site met onderstaande link! )



Supervisie basiscursus najaar 2018
Data: 6 oktober, 17 november 2018 en 2 februari, 16 maart 2019

Seminar K.I.P. bij Trauma

Het is kenmerkend voor traumatisch ervaringen dat ze niet op de gewone manier zijn verwerkt en geregistreerd door de psyche. Ze maken daardoor geen deel uit van de ontwikkeling van het zelf, maar vormen een bedreigend en ingekapseld innerlijk deel.
De normale ontwikkeling van het zelf wordt vaak gehinderd, doordat de traumatische ervaring wordt geprojecteerd op nieuwe ervaringen. Dit is verwarrend en gaat ten koste van levenslust en een gezonde ontplooiing van relaties, studie of werk.

Data: Vrijdag en zaterdag, 23 en 24 november 2018

Minisymposium “Nazit Keulen”

Veel mensen konden niet op het Europees congres in Keulen zijn. Het was al snel volgeboekt.
Voor  dit minisymposium zijn Annejet Leupen en Bettina Klein gevraagd om een workshop te organiseren die overeenkomt met hun voordracht in Keulen.

Data: Donderdag 11 oktober, 19.30-22.00 uur

Cursus Topniveau

Symbooldrama leren kennen als methode, die op meerdere gebieden toepasbaar is. 
De cursus duurt 4 dagen, met aansluitend vier maal supervisie in kleine groepjes.

Data: 6 sep. 2018, 4 okt. 2018, 1 nov. 2018, 29 nov. 2018

Supervisie Topniveau

Supervisie aansluitend op de Topniveau cursus. 

Data: 10 jan. 2019, 7 feb. 2019, 7 mrt. 2019, 4 apr. 2019

Alle cursussen en seminars...